Nie tylko katedra, ale także maszyna parowa i prawa człowieka, i…

Czyli o tym, co studiuje okcydentalista – ciąg dalszy

O idei studiów, której szkic można też uznać za wprowadzenie do przedmiotu Filozoficzne podstawy nauk humanistycznych i społecznych pisze prof. UŁ dr hab. Andrzej Maciej Kaniowski:

Czy za słuszne, czy raczej za całkowicie błędne powinniśmy uznać przeświadczenie, że to „właśnie na ziemi Zachodu, i tylko tutaj, powstały zjawiska, które –  jak to sobie chętnie przynajmniej wyobrażamy – nabierają w swym  rozwoju uniwersalnego znaczenia  i ważności”? Pytanie to przed stu laty postawił najwybitniejszy jak dotąd badacz kultury, społeczeństwa, polityki, gospodarki i religii, Max Weber (1864–1920), który zwracał uwagę m. in. na to, że choć w wielu cywilizacjach pewien stopień rozwoju osiągnęły np. różne nauki – takie jak astronomia, geometria, ekonomia, czy też nauki o państwie i prawie – to jednak ich ciągły, postępujący rozwój (mimo okresowych zahamowań) miał miejsce tylko w cywilizacji zachodniej, i że to tu wynaleziono np. maszynę parową czy silnik spalinowy, i że właśnie w łonie tej cywilizacji stworzony został „rachunek ekonomiczny” i powstał kapitalizm, a wykształcone tu prawne i polityczne formy organizacji życia społecznego (jak np. demokracja i instytucjonalne formy gwarantowania praw człowieka) przyswajane są – acz nierzadko z ogromnymi oporami – w społeczeństwach uformowanych podług innych wzorców cywilizacyjnych. 20150719_095727Czy fakty te są świadectwem nagannego europocentryzmu i kulturowego imperializmu okcydentalnej – czyli zachodniej – cywilizacji, czy też raczej potwierdzeniem tezy, że określone osiągnięcia – w tym nie tylko Volkswagen i iPhone, lecz także idea wolności i niezbywalnych praw przysługujących jednostce – są wyrazem czegoś, co zasadnie pretenduje do powszechnej, uniwersalnej ważności?

Okcydentalistyka winna pomóc w zgłębianiu tego pytania i szukaniu odpowiedzi uwzględniających złożoność dzisiejszego świata i złożoność samego problemu.

A.M.K.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s