Indywidualiści, prowokatorzy i wolni gracze

O kilku projektach realizowanych w semestrze zimowym 2013/14 w ramach modułu kształcenia Jednostka a wspólnota pisze dr Agnieszka Rejniak-Majewska. Przedmiotem przygotowującym  były zajęcia  Artysta – członek wspólnoty czy outsider?

plakat
W dzisiejszym świecie artystycznym dużo się mówi o społecznej partycypacji i wspólnotowości (w dyskursie instytucji o „tworzeniu publiczności”), ale z drugiej strony nasze pragnienie indywidualizmu i buntownicze postawy nigdzie nie znajdą tylu kuszących wzorców co w nowoczesnej sztuce. Rimbaud, Duchamp, Warhol… – czyż dandyzm i prowokacja nie stały się naszym ukrytym, alternatywnym pojęciem sztuki? Sztuka może być „wspólna”, „publiczna”, „społeczna” i „zaangażowana”, ale mit artysty trzyma się mocno i nie traci na sile. W tym roku, na zajęciach które prowadziłam ze studentami drugiego roku: Artysta – członek wspólnoty czy outsider? zastanawialiśmy się nad społecznym sensem różnych artystycznych działań i strategii. Wśród nich najwięcej emocji i kontrowersji nie koniecznie budziła „sztuka krytyczna” – to już jak widać miniony rozdział, rzecz starszego (mojego) pokolenia, choć zawłaszczanie religijnych symboli wciąż wywołuje sprzeczne opinie. Granice obyczajowe i różnice smaku są zwykle punktem zapalnym, ale najżywsze zainteresowanie budziły te formy, które pojawiają się w przestrzeni publicznej. W odniesieniu do wspólnej, miejskiej przestrzeni najpełniej widać, jak problematyczne są nasze pojęcia artystycznej wolności, autonomii oraz zakres i znaczenia tego co „wspólne”.

East Art Map - witryna internetowa gromadząca informacje o sztuce Europy Środkowo-Wschodniej po 1945, inicjatywa grupy IRWIN, http://www.eastartmap.org/

East Art Map – witryna internetowa gromadząca informacje o sztuce Europy Środkowo-Wschodniej po 1945, inicjatywa grupy IRWIN, http://www.eastartmap.org/

Momentami wydawało mi się, że studenci chyba nie lubią zbytnio artystów, ale zrealizowane projekty pokazały, że nie jest jednak tak źle. Udało się zorganizować lekcję w liceum na temat indywidualnych działań muzycznych alternatywnych wobec komercyjnego rynku muzycznego; dla uczniów był to żywy temat, a i przykłady były ciekawe. W miejskim Punkcie Kultury PREXER odbyła się dyskusja na temat twórczości słoweńskiej grupy IRWIN – artystycznej „wspólnoty” od lat 80. słynącej z przewrotnych gier z awangardową mitologią i z uwodzicielską siłą politycznych symboli.

IRWIN, kampania reklamowa "Time for a new state"

IRWIN, kampania reklamowa „Time for a new state”

Przy okazji – odkryliśmy świetne miejsce, które nadaje się zarówno na zarówno na koncerty, wystawy, debaty i dyskusje – mam nadzieję, że PREXER będzie nas jeszcze nie raz gościł w przyszłości. W ŁDK zorganizowane zostały dwa spotkania poświęcone artystycznym obrazom przestrzeni publicznych, oraz osobliwym przykładom sztuki publicznej, jaką są anamorfotyczne murale.

Ryszard Paprocki, nieistniejąca już anamorfoza "Gra" w Pasażu Schillera w Łodzi, 2013

Ryszard Paprocki, nieistniejąca już anamorfoza „Gra” w Pasażu Schillera w Łodzi, 2013 (w trakcie pracy artysty)

Przy okazji można było posłuchać, co na temat swojej twórczości mówi autor tego typu malowidła, które jakiś czas temu oglądać można było w łódzkim pasażu Schillera – Ryszard Paprocki. Szkoda jedynie, że publiczność nie mogła podyskutować z artystą we własnej osobie. Ogólny wniosek jest taki, że na przyszłość warto się postarać o bardziej bezpośrednie kontakty i obecność artystów. Może okcydentaliści trochę się z nimi pokłócą, pospierają, albo i zaprzyjaźnią – a przy okazji wciągną do gry publiczność? Oczywiście pod warunkiem, że ich wybór nie padnie na skrajnych indywidualistów lub artystów patrzących na nas z kosmicznego dystansu swojej wielkości i sławy…

Agnieszka Rejniak-Majewska

Reklamy

One response

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s